Kerkgebouw

De Dorpskerk

 

De geschiedenis van de Dorpskerk in Andelst gaat ongeveer duizend jaar terug. Daarmee is het kerkgebouw een van de oudste uit de regio. Zoals veel oude kerken in de Betuwe staat de Dorpskerk op een iets hoger gelegen plek. Dat bood bescherming bij de overstromingen die deze streek tot halverwege de 19e eeuw regelmatig teisterden. Rond de kerk is bij het graven van een graf een aardewerken kom gevonden die dateert uit 300-500 voor Christus. Deze vondst laat zien dat de plek waar de kerk is gebouw al sinds lange tijd door mensen bewoond werd.

Aan de buitenkant van de kerk is goed te zien dat het gebouw verschillende kerken is uitgebreid en gerestaureerd. Het middelste en laagste gedeelte van het gebouw, het zogeheten schip, is ongeveer duizend jaar oud en gebouwd in Romaanse stijl. Tussen 1350 en 1400 is daar de toren tegenaan gezet. In 1440 werd het koor gebouwd, het achterste hogere deel, in gotische stijl met hoge ramen. Dit jaartal staat vermeld op een steen in de muur aan de binnenkant van het koor.

De westmuur van het schip, de muur die nu tegen de toren staat, is gemaakt van tufsteen, dat via de Rijn werd aangevoerd vanuit Duitsland. Aan de binnenkant zijn nog twee kleine rond openingen te zien, waar nu de muur van de toren tegen aanstaat. Vroeger hebben deze gediend als ramen. De zuidelijke muur (de rechtermuur vanaf de toren gekeken) is gemaakt van verschillende soorten natuursteen. Deze muur is bij de grote restauratie in 1929-1930 afgebroken en met dezelfde stenen weer opgebouwd. Bij de herbouw zijn de ramen verkleind naar de oorspronkelijke grootte die hoorde bij de Romaanse bouwstijl. De noordelijke muur aan de andere kant van het schip is al veel eerder, in 1794, opnieuw gemetseld, maar dan met baksteen. Het jaartal staat aan de buitenkant op een muuranker. De ramen in deze muur zijn groter dan die in de zuidelijke muur.

In 1912 zijn bij werkzaamheden in de kerk twee grote grafzerken gevonden van bewoners van het vroegere Huis te Andelst. De zerken zijn ingemetseld in de achtermuur van het koor.


De klok in de toren dateert uit 1784. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de klok door de Duitsers in beslag genomen. Na de oorlog is hij weer gevonden en teruggeplaatst.


Het kerkgebouw is iedere eerste en derde zaterdag van de maand van 14:00 tot 16:00 geopend voor bezichtiging.


De beheerder van het kerkgebouw is koster A. Elings, tel: 06-45702560.